లివ్-ఇన్ రిలేషన్షిప్లకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. వివాహ స్వభావాన్ని పోలిన కొన్ని సహజీవన సంబంధాల్లో మహిళపై క్రూరత్వానికి పాల్పడితే, భారతీయ శిక్షాస్మృతి (IPC) సెక్షన్ 498A కింద కేసు నమోదు చేసే అవకాశం ఉంటుందని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. అయితే కేవలం లివ్-ఇన్ రిలేషన్షిప్లో ఉన్నారనే కారణంతో ప్రతి కేసులోనూ సెక్షన్ 498A వర్తించదని పేర్కొంది. (Sci API)
ఈ రక్షణను పొందాలంటే సంబంధం వివాహాన్ని పోలి ఉందని, అలాగే ఇరువురి మధ్య వివాహం చేసుకోవాలనే ఉద్దేశం లేదా అలాంటి స్వభావం ఉన్న సంబంధమని నిరూపించేందుకు తగిన ఆధారాలు ఉండాలని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. అంటే, సంబంధం పేరుకే లివ్-ఇన్గా ఉందని చెప్పడం సరిపోదని.. దాని స్వభావం, పరిస్థితులు, ఇరువురి ప్రవర్తన వంటి అంశాలను పరిశీలించాల్సి ఉంటుందని పేర్కొంది. సెక్షన్ 498Aలో ‘క్రూరత్వం’కు సంబంధించిన చట్టపరమైన నిర్వచనం కూడా నిర్దిష్ట పరిస్థితులను సూచిస్తుంది. (Sci API)
ఈ తీర్పు కర్ణాటకకు చెందిన కేసులో దాఖలైన అప్పీల్పై వెలువడినట్లు పేర్కొంటున్నారు. మొత్తంగా చూస్తే, చట్టపరమైన వివాహం లేకపోయినా వివాహాన్ని పోలిన సహజీవన సంబంధాల్లో మహిళలకు కొన్ని పరిస్థితుల్లో 498A రక్షణ అందే అవకాశం ఉందని ఈ తీర్పు స్పష్టం చేస్తోంది. అయితే ప్రతి లివ్-ఇన్ సంబంధాన్ని వివాహంతో సమానంగా పరిగణించబోమని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేయడం ఈ తీర్పులో కీలక అంశంగా నిలిచింది.
