భారతదేశంలో ఆలివ్ సాగు అనగానే అందరికీ రాజస్థాన్ రాష్ట్రమే గుర్తుకొస్తుంది. సాధారణంగా మధ్యధరా ప్రాంతాల్లో పండే ఈ పంటను, పూర్తి భిన్నమైన వాతావరణం కలిగిన ఎడారి నేలల్లో విజయవంతంగా సాగు చేస్తూ రాజస్థాన్ రాష్ట్రం దేశానికే ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. ఆధునిక వ్యవసాయ పద్ధతులు, ప్రణాళికాబద్ధమైన నీటి యాజమాన్యంతో ఇది సాధ్యమైంది.
రాజస్థాన్‌లో ఆలివ్ వాణిజ్య సాగు ప్రస్థానం 2007లో మొదలైంది. ఇజ్రాయెల్ నుంచి ప్రయోగాత్మకంగా దిగుమతి చేసుకున్న మొక్కలతో ఈ సాగును ప్రారంభించారు. బిందు సేద్యం (డ్రిప్ ఇరిగేషన్) వంటి ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి శుష్క వాతావరణంలోనూ మొక్కలను పెంచారు. ఈ ప్రయోగం ఫలించి 2012లో తొలిసారిగా పంట చేతికి వచ్చింది.
ఆ మరుసటి ఏడాదే, అంటే 2013 నుంచి వాణిజ్యపరంగా ఆలివ్ నూనె ఉత్పత్తిని కూడా ప్రారంభించారు. దీనికోసం బికనీర్‌లో ప్రత్యేకంగా ఒక ప్రాసెసింగ్ యూనిట్‌ను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాంతం ఆలివ్ సాగుకు, నూనె ఉత్పత్తికి ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది.
ప్రస్తుతం బికనీర్, శ్రీ గంగానగర్, హనుమాన్‌గఢ్, జున్‌జును, నాగౌర్, జలోర్, జైపూర్, అల్వార్ వంటి పలు జిల్లాల్లో ఆలివ్ తోటలు విస్తరించాయి. ఈ ప్రాంతాల్లోని పొడి వాతావరణం, ఇసుక నేలలు, ఆధునిక సాగునీటి పద్ధతులు ఈ పంటకు అనుకూలంగా మారాయి. దీంతో రాజస్థాన్ ఆలివ్ సాగులో దేశంలోనే ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది.
జమ్మూకశ్మీర్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తర ప్రదేశ్ వంటి ఇతర రాష్ట్రాలు కూడా ఆలివ్ సాగుపై దృష్టి సారించినప్పటికీ, రాజస్థాన్ మాత్రం పంటను పండించడమే కాకుండా, పూర్తిస్థాయిలో దేశీయ ఆలివ్ నూనె ఉత్పత్తి వ్యవస్థను నిర్మించడంలోనూ ముందుంది. ఈ విజయం విదేశాల నుంచి ఆలివ్ నూనె దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడంలో ఒక ముఖ్యమైన ముందడుగుగా నిపుణులు అభివర్ణిస్తున్నారు.
