పురావస్తు శాస్త్రంలో పరిశోధకులు ఓ అద్భుత విజయాన్ని సాధించారు. దాదాపు 3,800 ఏళ్ల క్రితం మట్టితో చేసిన కవర్‌లో పెట్టి సీల్ చేసిన ఓ లేఖను, ఆ కవర్‌ను ఏమాత్రం పగలగొట్టకుండానే విజయవంతంగా చదివారు. అత్యాధునిక ఎక్స్-రే స్కానింగ్ టెక్నాలజీ సహాయంతో ఈ ఘనతను సాధించారు. ఈ లేఖలో అప్పుగా తీసుకున్న డబ్బును తిరిగి చెల్లించని ఓ వ్యక్తిపై ఓ మహిళ తన భర్తకు ఫిర్యాదు చేసిన ఆసక్తికరమైన విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. ఈ ఆవిష్కరణ చరిత్ర అధ్యయనంలో కొత్త అవకాశాలకు తలుపులు తెరిచింది.
ప్రస్తుత తుర్కియేలోని పురాతన అనటోలియా ప్రాంతంలో ఉన్న కుల్తెపె (ప్రాచీన కనేష్ నగరం) వద్ద జరిపిన తవ్వకాల్లో ఈ మట్టి ఫలకం లభించింది. ప్రస్తుతం దీనిని అంకారాలోని అనటోలియన్ నాగరికతల మ్యూజియంలో భద్రపరిచారు. క్యూనిఫామ్ లిపిలో ఉన్న ఈ లేఖను అన్నా-అన్నా అనే మహిళ, వ్యాపార నిమిత్తం దూర ప్రాంతంలో ఉన్న తన భర్త ఎన్నమ్-అషూర్‌కు రాసింది. తన భర్త ఆదేశాల మేరకు, లఖేపమ్ అనే వ్యక్తి నుంచి రావలసిన వెండిని అడిగేందుకు అన్నా-అన్నా వెళ్లింది.
అయితే, ఆ అప్పును ఆమెకు చెల్లించడానికి లఖేపమ్ నిరాకరించాడు. “నేను నీ భర్త తిరిగి వచ్చాక, నేరుగా అతనికే చెల్లిస్తాను” అని స్పష్టం చేశాడు. అంతేకాకుండా తాను ఆ డబ్బును ఇప్పటికే వేరొకరికి ఇచ్చేశానని కూడా వాదించాడు. ఈ మోసాన్ని, అవమానాన్ని వివరిస్తూ అన్నా-అన్నా తన భర్తకు ఆ లేఖ ద్వారా ఫిర్యాదు చేసింది.
వేల ఏళ్లుగా మూసి ఉన్న ఈ మట్టి కవర్‌ను పాడుచేయకుండా లోపలి సమాచారాన్ని తెలుసుకునేందుకు, హాంబర్గ్ యూనివర్సిటీకి చెందిన పరిశోధకులు అభివృద్ధి చేసిన ‘ENCI’ అనే ప్రత్యేకమైన పోర్టబుల్ ఎక్స్-రే కంప్యూటెడ్ టోమోగ్రఫీ స్కానర్‌ను ఉపయోగించారు. ఈ పరికరంతో కవర్‌ను స్కాన్ చేసి, లోపల ఉన్న అక్షరాలను డిజిటల్‌గా పునర్నిర్మించారు.
ఈ సాంకేతికత వల్ల పురావస్తు కళాఖండాలను భవిష్యత్ తరాలకు సురక్షితంగా అందిస్తూనే, వాటిలోని రహస్యాలను ఛేదించడం సాధ్యమవుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ విజయం, ప్రాచీన కాలం నాటి ప్రజల సాధారణ జీవితాలు, వారి ఆర్థిక లావాదేవీలు, సామాజిక సంబంధాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుందని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు
