ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక విధానంలో మార్పులు.. సీజేఐ స్థానంలో కేంద్ర మంత్రి

భారత ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో ఎన్నికల సంఘం కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ఎన్నికల నిర్వహణలో స్వతంత్రంగా వ్యవహరించాల్సిన ఈ సంస్థలో కమిషనర్ల నియామక విధానం గత కొన్నేళ్లుగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. ముఖ్యంగా నియామక ప్రక్రియలో సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి స్థానంలో కేంద్ర మంత్రి సభ్యుడిగా ఉండటంపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 324 ప్రకారం ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌తో పాటు ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్లను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. గతంలో ఈ నియామకాలు ప్రధానంగా కేంద్ర ప్రభుత్వ సిఫార్సుల ఆధారంగా జరిగేవి. నియామక ప్రక్రియలో ప్రభుత్వ పాత్ర ఎక్కువగా ఉండటంతో ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రతపై పలుమార్లు చర్చలు జరిగాయి.

2023లో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన చట్టంతో ఎన్నికల కమిషనర్ల ఎంపిక కమిటీలో మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. ప్రధానమంత్రి, లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నేత, ప్రధానమంత్రి నామినేట్ చేసిన కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రి ఈ కమిటీలో సభ్యులుగా ఉంటారు. గతంలో సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సభ్యుడిగా ఉండాలన్న సుప్రీంకోర్టు నిర్దేశించిన విధానానికి బదులుగా ఈ కొత్త విధానం అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ మార్పు ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రత, నియామకాల్లో పారదర్శకతపై దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీసింది.