అంతరిక్ష యాత్ర అనగానే మనకు సాధారణంగా వ్యోమగాములు, రాకెట్లు, చంద్రుడు, అంగారక గ్రహం గుర్తుకొస్తాయి. అయితే, మనుషులు అంతరిక్షంలోకి వెళ్లడానికి ముందు అక్కడి పరిస్థితులు ఎలా ఉంటాయో తెలుసుకునేందుకు శాస్త్రవేత్తలు అనేక జంతువులను అంతరిక్షంలోకి పంపించారు. అలాంటి ప్రయోగాల్లో భాగంగా అంతరిక్షంలోకి వెళ్లి సురక్షితంగా భూమికి తిరిగి వచ్చిన తొలి పిల్లిగా ఫెలిసెట్‌ (Félicette) చరిత్ర సృష్టించింది. 1963 అక్టోబర్ 18న చేసిన అంతరిక్ష ప్రయాణం నేటికీ ప్రత్యేకంగా నిలిచిపోయింది.
1960వ దశకంలో అమెరికా, సోవియట్ యూనియన్‌ దేశాలు అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో పోటీపడుతున్నాయి. మనుషులను అంతరిక్షంలోకి పంపించే ముందు అక్కడి పరిస్థితులు మానవ శరీరంపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయో తెలుసుకోవడం శాస్త్రవేత్తలకు కీలకంగా మారింది. అయితే అంతరిక్షంలో గురుత్వాకర్షణ ప్రభావం తగ్గినప్పుడు, రేడియేషన్‌ ప్రభావం ఉన్నప్పుడు జీవుల శరీరంలో ఎలాంటి మార్పులు వస్తాయో తెలుసుకునేందుకు వివిధ జంతువులపై ప్రయోగాలు జరిగాయి. అమెరికా, సోవియట్ యూనియన్‌ కుక్కలు, కోతులను ఉపయోగించగా.. ఫ్రాన్స్‌ మాత్రం పిల్లిని అంతరిక్షంలోకి పంపించాలని నిర్ణయించింది. ఈ ప్రయోగంలో భాగంగానే ఫెలిసెట్‌ ఎంపికైంది.
ఫెలిసెట్‌ అంతరిక్ష ప్రయాణానికి ముందు ప్రయోగశాలలో C341 అనే గుర్తింపుతో పిలిచేవారు. 1963 అక్టోబర్ 18న ఫ్రాన్స్‌ చేపట్టిన ప్రయోగంలో భాగంగా వెరోనిక్‌ రాకెట్‌ ద్వారా పిల్లిని అంతరిక్షంలోకి పంపించారు. ఈ ప్రయాణంలో రాకెట్‌ సుమారు 157 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరుకుంది. మొత్తం ప్రయాణం దాదాపు 13 నిమిషాల పాటు సాగింది. ఇందులో సుమారు ఐదు నిమిషాల పాటు ఫెలిసెట్‌ మైక్రోగ్రావిటీ పరిస్థితులను అనుభవించింది. అంటే, సాధారణంగా భూమిపై ఉండే బరువును అనుభవించే విధానం నుంచి భిన్నమైన పరిస్థితిలో ఉంది. అంతరిక్ష ప్రయాణం ముగిసిన తర్వాత క్యాప్సూల్‌ సురక్షితంగా భూమికి చేరింది. దీంతో అంతరిక్షంలోకి వెళ్లి తిరిగి వచ్చిన తొలి పిల్లిగా ఫెలిసెట్‌ చరిత్రలో నిలిచిపోయింది.
అంతరిక్ష ప్రయాణానికి ముందు C341గా గుర్తింపు పొందిన ఈ పిల్లికి తిరిగి భూమికి వచ్చిన తర్వాత ఫ్రెంచ్‌ మీడియా ‘ఫెలిక్స్‌ (Felix)’ అనే పేరు పెట్టింది. అయితే, ఆ పిల్లి ఆడదని పరిశోధకులు గుర్తించిన తర్వాత ఆ పేరును ‘ఫెలిసెట్‌ (Félicette)’గా మార్చారు. అలా ప్రయోగశాల గుర్తింపుతో మొదలైన ఆమె ప్రయాణం.. ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన పేరుగా మారింది.
ఫెలిసెట్‌ అంతరిక్షం నుంచి సురక్షితంగా తిరిగి వచ్చినప్పటికీ, పిల్లి జీవితం విషాదాంతమైంది. శాస్త్రవేత్తలు పిల్లి మెదడును అధ్యయనం చేసేందుకు ప్రయాణం జరిగిన సుమారు రెండు నెలల తర్వా కారుణ్యమరణం విధించారు. ఆ కాలంలో జంతువులపై ఇలాంటి ప్రయోగాలు అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో భాగంగా నిర్వహించేవారు. అయితే, ఈ ఘటన జంతువులను శాస్త్రీయ ప్రయోగాలకు ఉపయోగించడం, వాటి సంక్షేమం వంటి అంశాలపై చర్చకు కూడా దారితీస్తుంది. అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో ఫెలిసెట్‌ చేసిన ప్రయాణానికి దశాబ్దాల తర్వాత అధికారికంగా గుర్తింపు లభించింది. పిల్లి జ్ఞాపకార్థం కాంస్య విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. అంతరిక్ష పరిశోధనల చరిత్రలో జంతువులు పోషించిన పాత్రను గుర్తుచేసే చిహ్నంగా ఈ విగ్రహం నిలిచింది.
అంతరిక్షంలోకి వెళ్లిన తొలి పిల్లిగా ఫెలిసెట్‌ పేరు చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది. కేవలం 13 నిమిషాల ప్రయాణమే అయినప్పటికీ, అంతరిక్షంలో జీవులపై పరిస్థితుల ప్రభావాన్ని అర్థం చేసుకునే ప్రయత్నాల్లో ఆమె ప్రయాణం ఒక ముఖ్యమైన అధ్యాయంగా నిలిచింది. మనుషులు అంతరిక్షంలోకి అడుగుపెట్టే ముందు అక్కడి పరిస్థితులను తెలుసుకునేందుకు జరిగిన పరిశోధనల్లో ఫెలిసెట్‌ ప్రయాణం ఒక ప్రత్యేకమైన ఘట్టం. అయితే, శాస్త్రీయ పురోగతితో పాటు ప్రయోగాల్లో పాల్గొనే జంతువుల సంక్షేమాన్ని కాపాడటం కూడా అంతే ముఖ్యమని ఈ ఘటన గుర్తుచేస్తుంది.
