క్రమం తప్పకుండా శ్వాస వ్యాయామాలు (ప్రాణాయామం) చేయడం వల్ల మన శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యానికి ఎన్నో అద్భుతమైన ప్రయోజనాలు కలుగుతాయి. దీర్ఘంగా శ్వాస పీల్చి వదలడం వల్ల ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యం గణనీయంగా పెరుగుతుంది. దీనివల్ల శరీరంలోని ప్రతి కణానికి తగినంత ఆక్సిజన్ సరఫరా జరిగి, రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ చురుకుగా మారుతుంది. ముఖ్యంగా ఆస్తమా, శ్వాసకోశ సమస్యలతో బాధపడేవారికి ఈ వ్యాయామాలు ఎంతో మేలు చేస్తాయి. సరైన శ్వాస ప్రక్రియ ద్వారా శరీరంలోని మలినాలు, విషతుల్యాలు బయటకు పంపబడి రోగనిరోధక శక్తి కూడా పెరుగుతుంది.
శారీరక ఆరోగ్యంతో పాటు మానసిక ప్రశాంతతను అందించడంలో శ్వాస వ్యాయామాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. నేటి ఉరుకులు పరుగుల జీవితంలో ఎదురయ్యే ఒత్తిడి, ఆందోళన వంటి సమస్యలను తగ్గించడంలో ఇవి దివ్యౌషధంలా పనిచేస్తాయి. మనం నిదానంగా, లోతుగా శ్వాస తీసుకున్నప్పుడు మన నాడీ వ్యవస్థ శాంతించి ‘కార్టిసాల్’ అనే ఒత్తిడి హార్మోన్ స్థాయిలు తగ్గుతాయి. దీని ఫలితంగా మనస్సు ప్రశాంతంగా మారి, ఆలోచనా విధానం, ఏకాగ్రత మరియు జ్ఞాపకశక్తి మెరుగుపడతాయి. నిద్రలేమితో బాధపడేవారు పడుకునే ముందు కొద్దిసేపు శ్వాస వ్యాయామాలు చేయడం వల్ల గాఢమైన, నాణ్యమైన నిద్రను సొంతం చేసుకోవచ్చు.
గుండె ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడంలో మరియు జీర్ణవ్యవస్థను చురుకుగా ఉంచడంలో కూడా సరైన శ్వాస విధానం ఎంతో తోడ్పడుతుంది. లోతైన శ్వాస తీసుకోవడం (డీప్ బ్రీతింగ్) వల్ల రక్తపోటు (బీపీ) అదుపులో ఉండి, గుండెపై పడే అదనపు భారం తగ్గుతుంది. అంతేకాకుండా, ఈ ప్రక్రియలో ఉదర కండరాలకు తగిన వ్యాయామం అంది జీర్ణక్రియ సాఫీగా సాగుతుంది. రోజుకు కేవలం 10 నుండి 15 నిమిషాల పాటు ప్రశాంతమైన ప్రదేశంలో కూర్చుని అనులోమ్-విలోమ్, కపాలభాతి లేదా సాధారణ బ్రీతింగ్ వ్యాయామాలు చేయడం వల్ల రోజంతా ఉత్సాహంగా ఉండటమే కాకుండా, ఎన్నో దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల బారి నుండి మన శరీరాన్ని కాపాడుకోవచ్చు.
